ශ්‍රී ලංකාවේ කල්මුණේ ප්‍රදේශයේ පදිංචිකරුවෙකු වන විදේශගත ශ්‍රමිකයෙකු වූ සිවරාසා අනෝජන්, සෞදි අරාබියේදී සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් සම්බන්ධයෙන් එල්ල වූ ආගමික අපහාස චෝදනාවක් යටතේ අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය. මුලදී ඔහුට වසර පහක සිරදඬුවමක් නියම වූ අතර, පසුව අභියාචනා ක්‍රියාවලියේදී මරණ දඬුවමකට ද මුහුණ දීමට සිදු විය.
සෞදි අරාබියේ ෂරියා නීති ක්‍රමවේදය, ශ්‍රී ලංකා රජයේ මැදිහත්වීම යටතේ සිදු වූ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග, ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාෆා (පා.ම.) ප්‍රමුඛ නීති කණ්ඩායමේ උපායමාර්ග සහ බහුපාර්ශ්වික රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ප්‍රයත්නයන් මෙම ලිපියෙන් විශ්ලේෂණය කෙරේ.
විදේශ රටවලදී මරණ දඬුවම වැනි බරපතළ නීතිමය අර්බුදවලට මුහුණ දෙන ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන්ට නිසි නීතිමය ආරක්ෂාව සැලසීම සඳහා රජය සහ නීති විශේෂඥයන් එක්ව ක්‍රියා කිරීමෙන් ලබාගත හැකි ප්‍රතිඵල පිළිබඳව ද මෙම ලිපියෙන් විමසා බැලේ.
සිද්ධියේ පසුබිම සහ නීතිමය අර්බුදය
2026 වසරේ මැද භාගයේදී සෞදි අරාබියේ සේවය කරමින් සිටි ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියෙකු වූ සිවරාසා අනෝජන්, ඉස්ලාම් ආගමික විශ්වාසයන්ට එරෙහිව Facebook සමාජ මාධ්‍ය ජාලය ඔස්සේ අදහස් පළ කළ බවට චෝදනා කරමින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය.
අල්-අහ්සා (Al-Ahsa) අපරාධ අධිකරණය විසින් ඔහුට වසර පහක සිරදඬුවමක් සහ සෞදි රියාල් මිලියන 3ක දඩයක් නියම කරනු ලැබීය.
එම මූලික තීන්දුවට එරෙහිව ගොනු කළ අභියාචනයේදී රජයේ පාර්ශ්වය ඉදිරිපත් කළ කරුණු සැලකිල්ලට ගනිමින් අභියාචනාධිකරණය විසින් දඬුවම තවදුරටත් දැඩි කරමින් මරණ දඬුවම දක්වා ඉහළ නංවන ලදී.
අඛණ්ඩ නීතිමය සටන් සහ ඉහළ අධිකරණ මට්ටමේ නැවත සමාලෝචන ක්‍රියාවලියකින් අනතුරුව, 2026 නොවැම්බර් මාසයේදී අනෝජන්ට එරෙහි සියලු චෝදනා ඉවත් කර ඔහු සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් කරනු ලැබීය.
සෞදි අරාබියේ ෂරියා නීති ක්‍රමවේදය සහ අභියෝග
සෞදි අරාබියේ අපරාධ යුක්ති පද්ධතිය තුළ ආගමික අපහාස හෝ දේව විශ්වාසයන්ට එරෙහි අදහස් පළ කිරීම බරපතළ අපරාධ ලෙස සලකනු ලැබේ.
මෙවැනි නඩු සම්බන්ධයෙන් රජුගේ පොදු සමාව (Royal Pardon) ලබාගැනීම පහසු කාර්යයක් නොවේ.
විශේෂයෙන්ම දෙවියන් වහන්සේගේ අයිතිවාසිකම්වලට (Haqq Allah) අදාළ වැරදි ලෙස සැලකෙන චෝදනා සම්බන්ධයෙන් අධිකරණ ක්‍රියාපටිපාටිය තුළින්ම විසඳුම් සොයාගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
එබැවින් දේශපාලනික බලපෑම්වලට වඩා, නඩුව තුළ පවතින නීතිමය දෝෂ සහ චේතනාන්විත අපරාධ අරමුණක් නොමැති බව (Mens Rea) ඔප්පු කිරීම මෙම නඩුවේදී විත්ති පාර්ශ්වයේ ප්‍රධාන නීතිමය අභියෝගය බවට පත්විය.
රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ආරක්ෂාව සහ ජාත්‍යන්තර නීතිමය ප්‍රතිපත්ති
1963 වසරේ වියානා කොන්සියුලර් සබඳතා පිළිබඳ සම්මුතියට (Vienna Convention on Consular Relations) අනුව, විදේශ රටවලදී අත්අඩංගුවට පත්වන තම රටේ පුරවැසියන්ට අවශ්‍ය කොන්සියුලර් සහාය සහ නිසි නීතිමය නියෝජනය ලබාගැනීමට පහසුකම් සැලසීමේදී මව් රටට වැදගත් කාර්යභාරයක් පැවරේ.
කෙසේ වෙතත්, සෞදි අරාබියේ අභ්‍යන්තර අධිකරණ ක්‍රියාපටිපාටි තුළ නීතිමය කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා එරට පිළිගත් දේශීය නීති විශේෂඥයන් සහ ජාත්‍යන්තර නීති අත්දැකීම් සහිත විශේෂඥයන්ගේ සහාය ලබාගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාෆාගේ නීතිමය උපායමාර්ගය
ශ්‍රී ලංකා රජය වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද ඉල්ලීම්වලින් අනතුරුව, මෙම අභියෝගාත්මක නඩුවේ නීතිමය කටයුතු සාර්ථකව ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාෆාගේ නායකත්වයෙන් ජ්‍යෙෂ්ඨ නීති විශේෂඥයන්ගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් පත් කරන ලදී.
එම නීති කණ්ඩායම සෞදි අරාබියේ දේශීය නීති ආයතන සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරමින් සැලසුම්සහගත හා නිශ්චිත නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග රැසක් ඉදිරියට ගෙන ගියේය.
නඩුවේ ප්‍රධාන නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග සහ ප්‍රගතිය
- මූලික අධිකරණ තීන්දුව වසර පහක සිරදඬුවමක් සහ දඩයක් නියම කිරීම.
- රජයේ පාර්ශ්වයෙන් අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීම දඬුවම මරණ දඬුවමක් දක්වා ඉහළ නැංවීම.
- නීති කණ්ඩායම පත් කිරීම ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාෆාගේ නායකත්වයෙන් නීති කණ්ඩායමක් පත් කිරීම.
- ඉහළ අධිකරණයේ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග අභියාචනා සහ අධිකරණ නැවත සමාලෝචන ක්‍රියාමාර්ග ඉදිරියට ගෙන යාම.
සම්පූර්ණ නිදහස
2026 නොවැම්බර් මාසයේදී සියලු චෝදනා ඉවත් කර අනෝජන් නිදහස් කිරීම.අපරාධ චේතනාවක් නොමැති බව ඔප්පු කිරීම (Lack of Mens Rea)
අනෝජන් විසින් සමාජ මාධ්‍යයේ පළ කරන ලද අදහස තුළ කිසිදු සැලසුම්සහගත අයහපත් චේතනාවක් නොතිබූ බවත්, තම වරද අවබෝධ කරගත් වහාම අදාළ සටහන ඉවත් කර සමාව අයැද සිටි බවත් නීති කණ්ඩායම විසින් ඉහළ අධිකරණයේ අවධානයට යොමු කරන ලදී.
එමෙන්ම අභියාචනාධිකරණය විසින් දඬුවම ඉහළ නැංවීමේදී අනුගමනය කළ ක්‍රියාපටිපාටියේ පැවති නීතිමය පරස්පරතා ද සෞදි අරාබියේ ඉහළ අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කරමින් මරණ දඬුවම පිළිබඳ තීන්දුව අභියෝගයට ලක් කරන ලදී.
ඉහළ අධිකරණයේ නියෝගය මත නඩුව නැවත සමාලෝචනය කිරීමෙන් අනතුරුව, 2026 නොවැම්බර් මාසයේදී අනෝජන්ට එරෙහි සියලු චෝදනාවලින් ඔහු සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් කරනු ලැබීය.
ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ සමගිය සහ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ක්‍රියාමාර්ග සඳහා ලැබුණු ආදර්ශය
මෙම නඩුව හුදෙක් පුද්ගලයෙකුගේ නිදහස වෙනුවෙන් සිදු කළ නීතිමය සටනකට පමණක් සීමා නොවීය. එය ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ ව්‍යුහය තුළ ද ධනාත්මක බලපෑම් රැසක් ඇති කළේය.
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ සහ මුස්ලිම් දේශපාලන නායකයන්, සිවිල් සමාජ සංවිධාන සහ විවිධ ආගමික නායකයන් එක්ව සෞදි අරාබි තානාපති කාර්යාලය සහ රාජ්‍ය බලධාරීන් සමඟ අඛණ්ඩ සාකච්ඡා පැවැත්වූහ.
ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාෆා අවධාරණය කරන පරිදි, ආගම, ජාතිය සහ දේශපාලන මතභේද පසෙකලා ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියෙකුගේ ජීවිතය බේරාගැනීම වෙනුවෙන් රටේ විවිධ පාර්ශ්වයන් එකට එක්ව කටයුතු කිරීම ශ්‍රී ලංකාවට වැදගත් ආදර්ශයක් බවට පත්විය.
ප්‍රධාන පාඩම් සහ අනාගත පූර්වාරක්ෂක ක්‍රියාමාර්ග
මෙම සිදුවීම විදේශ රටවල සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික විදේශගත ශ්‍රමිකයන්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් වැදගත් පාඩම් රැසක් අපට කියා දෙයි.
විදේශ රටවල දැඩි නීති රීතිවලට මුහුණ දෙන ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන්ට ආරම්භක අවස්ථාවේ සිටම විධිමත් රාජ්‍ය සහ නීතිමය ආරක්ෂාව ලබාදීමේ අවශ්‍යතාව මෙම නඩුවෙන් අවධාරණය වේ.
හුදෙක් දේශපාලනික ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කිරීමට වඩා, අදාළ රටේ අධිකරණ ක්‍රියාපටිපාටියට අනුකූලව පළපුරුදු නීති කණ්ඩායමක් මගින් කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම ඉතා වැදගත් බව මෙම සිදුවීම පෙන්වා දෙයි.
විදේශ රටවල සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික ශ්‍රමිකයන්ට එම රටවල නීති, සමාජ සිරිත් විරිත් සහ ආගමික සංස්කෘතීන් පිළිබඳ දැනුවත්භාවය ලබාදීමේ අවශ්‍යතාව ද මෙම නඩුවෙන් පැහැදිලි වේ.
විදේශගත ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන්ගේ ජීවිත සහ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රජය, තානාපති කාර්යාල, නීති විශේෂඥයන් සහ සිවිල් සමාජ සංවිධාන අතර සම්බන්ධීකරණයෙන් යුත් ක්‍රියාකාරීත්වයක් අත්‍යවශ්‍ය වේ.
සිවරාසා අනෝජන්ගේ නිදහස ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිමය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ඉතිහාසයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
සෞදි අරාබියේ දැඩි අධිකරණ පරිසරය තුළ, ජනාධිපති නීතිඥ ෆයිසර් මුස්තාෆාගේ සෘජු නීතිමය මඟපෙන්වීම, ඔහුගේ නායකත්වයෙන් යුත් නීති කණ්ඩායමේ කැපවීම සහ ශ්‍රී ලංකා රජයේ ඒකාබද්ධ ප්‍රයත්නයන් තුළින් ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියෙකුගේ ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වැදගත් ජයග්‍රහණයක් අත්කරගෙන ඇති බව මෙම සිදුවීමෙන් පෙන්වා දෙයි.
මෙය එක් පුද්ගලයෙකුගේ නිදහසින් අවසන් වන සිදුවීමක් පමණක් නොවේ. විදේශ රටවල ජීවත් වන සහ සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේදී නීතිය, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා සහ ජාතික සමගිය කෙතරම් බලවත් මෙවලම් බවට පත්විය හැකිද යන්න පෙන්වා දෙන වැදගත් පූර්වාදර්ශයකි.
