බ්‍රිතාන්‍ය නව අගමැති ඇන්ඩි එරට විශ්‍රාමිකයින්ගේ වැටුප් කප්පාදුවකට සැරසේ

බ්‍රිතාන්‍ය අග්‍රාමාත්‍ය ඇන්ඩි බර්න්හැම් (Andy Burnham) විසින් එරට රාජ්‍ය විශ්‍රාම වැටුප් ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා වන ආන්දෝලනාත්මක සැලසුම් මෙන්ම යුරෝපා සංගමය (EU) සමග නව දිගුකාලීන සබඳතාවක් ගොඩනැගීමේ විකල්පයන් පිළිබඳව පසුගියදා අනාවරණය කළේය. ලිවර්පූල් හි පැවති වාර්ෂික කම්කරු පක්ෂ (Labour Party) සම්මේලනයේදී නායකයා වශයෙන් සිය මංගල දේශනය පවත්වමින් ඔහු මෙම අදහස් පළ කළ අතර, බ්‍රෙක්සිට් (Brexit) ක්‍රියාවලිය මගින් යහපතට වඩා අයහපතක් සිදුවී ඇති බවද ඔහු එහිදී අවධාරණය කළේය.ජූලි මාසයේදී කීර් ස්ටාමර් (Keir Starmer) ගෙන් පසුව නායකත්වයට පත් වූ බර්න්හැම්, සිය බිරිඳ වන මාරි-ෆ්‍රාන්ස් වැන් හීල් (Marie-France van Heel) සමග මෙම සම්මේලනයට පැමිණි අවස්ථාවේදී උණුසුම් පිළිගැනීමක් ලැබීය.

අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ ප්‍රධාන යෝජනාවක් වූයේ වර්තමානයේ ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය විශ්‍රාම වැටුප් “ත්‍‍රිත්ව අගුල” (triple lock) ක්‍රමය 2030 වසරේ සිට අවසන් කිරීමයි. වත්මන් ක්‍රමය යටතේ විශ්‍රාම වැටුප් සෑම වසරකම සාමාන්‍ය ආදායම් වර්ධනය, උද්ධමනය හෝ සියයට 2.5 යන සාධක තුනෙන් ඉහළම අගය මත පදනම්ව ඉහළ යයි. එහෙත් 2030 අප්‍රේල් මාසයේ සිට එය “ද්විත්ව අගුල” (double lock) ක්‍රමයක් දක්වා වෙනස් කිරීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, ඒ අනුව විශ්‍රාම වැටුප් වැඩිවනුයේ උද්ධමනය හෝ සියයට 2.5 න් ඉහළ අගය මත පමණි. 

මෙයින් ආදායම් වර්ධනයට විශ්‍රාම වැටුප දක්වන සම්බන්ධතාවය ඉවත් වන අතර, එය පෙර ක්‍රමයට වඩා අඩු වරප්‍රසාද සහිත එකක් වනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, කාලයත් සමග විශ්‍රාමිකයන්ගේ ආදායම ජාතික සෞභාග්‍යයට සාපේක්ෂව සුරක්ෂිත වනු ඇති බවට බර්න්හැම් සහතික විය. මෙම විශ්‍රාම වැටුප් කප්පාදුව හරහා ඉතිරි කරගන්නා මුදල්, නව “ජාතික සත්කාරක සේවාවක්” (national care service) ගොඩනැගීම සඳහා යෙදවීමට රජය අපේක්ෂා කරයි. කම්කරු පක්ෂය 2029 මැතිවරණය ජයගතහොත් මෙම සේවාව හඳුන්වාදීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, එය නිවෙස්වලදීම පුද්ගල කේන්ද්‍රීය සහ උසස් තත්ත්වයේ සත්කාරයන් නොමිලේ සැපයීමට අරමුණු කරයි.

මෙය 1948 දී ජාතික සෞඛ්‍ය සේවාව (NHS) පිහිටුවීමට සමාන ඓතිහාසික පියවරක් බව අග්‍රාමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේය. එහෙත් යුනයිට් (Unite) වෘත්තීය සමිතියේ ප්‍රධාන ලේකම් ෂැරන් ග්‍රැහැම් (Sharon Graham) මෙම යෝජනාව විවේචනය කරමින් කියා සිටියේ, අතිශය ධනවතුන්ගෙන් මුදල් ලබාගැනීමට පෙර විශ්‍රාමිකයන්ගෙන් එය ලබාගැනීමට යාම වැරදි සහගත බවයි. මීට පෙර පැවති රජයන්ද මෙම “ත්‍රිත්ව අගුල” වෙනස් කිරීමට සලකා බැලූවද දේශපාලනික විරෝධතා හමුවේ එයින් පසුබැස ඇත. 

දේශීය ප්‍රතිපත්ති වලට අමතරව, බ්‍රිතාන්‍යයේ අනාගත යුරෝපා සංගම් සබඳතා පිළිබඳවද සිය දේශනයේදී බර්න්හැම් අදහස් දැක්වීය. 2016 දී යුරෝපා සංගමයෙන් ඉවත් වීමට ගත් තීරණය හේතුවෙන් බ්‍රිතාන්‍යය දශකයක පමණ කාලයක් අඩු ආර්ථික වර්ධනයකට මුහුණ දුන් බවත්, එය රට දුර්වල තත්ත්වයකට පත් කළ බවත් ඔහු පැවසීය. බ්‍රෙක්සිට් මගින් ආගමනය පාලනය කිරීමට වැඩි බලයක් ලැබුණු බවට වූ ප්‍රකාශ ඔහු අභියෝගයට ලක් කළ අතර, යුරෝපීය හවුල්කරුවන්ගේ සහයෝගය අහිමි වීමෙන් එම පාලනය සැබවින්ම දුර්වල වූ බව ඔහු තර්ක කළේය. 2020 දී බ්‍රිතාන්‍යය නිල වශයෙන් යුරෝපා සංගමයෙන් ඉවත් වූ අතර, නැවත එම සංගමයට එක්වීමට ඔහු ඍජුව යෝජනා නොකළද, බ්‍රිතාන්‍යයේ විශාලතම වෙළඳපොළ සමග දිගුකාලීන සබඳතාවක් තීරණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය ඔහු දැඩිව අවධාරණය කළේය.