එක්සත් ජාතීන්ගේ දූෂණ විරෝධී සම්මුතියට අත්සන් තැබූ රාජ්ය පාර්ශ්වයන්ගේ සමුළුව
2026 අගෝස්තු 31 සිට සැප්තැම්බර් 4 දක්වා
වියානාහි පැවැති එක්සත් ජාතීන්ගේ දූෂණ විරෝධී සංසදයේදී ශ්රී ලංකාව කැපී පෙනෙයි.
අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ (CIABOC) සභාපති විනිසුරු නීල් ඉද්දවල මහතා ශ්රී ලංකාවේ විප්ලවීය දූෂණ විරෝධී ප්රතිසංස්කරණ අවධාරණය කරමින් වැදගත් දේශනයක් පවත්වයි.
වියානා / ඔස්ට්රියාව — එක්සත් ජාතීන්ගේ මත්ද්රව්ය හා අපරාධ පිළිබඳ කාර්යාලයේ (UNODC) වියානා කාර්යාලයේ පැවති එක්සත් ජාතීන්ගේ දූෂණ විරෝධී සම්මුතියේ ක්රියාත්මක කිරීම සමාලෝචන කණ්ඩායමේ (IRG) 17 වැනි සැසිවාරයේ පළමු නැවත කැඳවූ සැසිවාරයේ ආරම්භක දිනයේදී, ශ්රී ලංකාවේ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ (CIABOC) සභාපති විනිසුරු නීල් ඉද්දවල මහතා, දූෂණ විරෝධී ක්රියාමාර්ග, නීති ප්රතිසංස්කරණ සහ ඩිජිටල් විනිවිදභාවය සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාව ලබා ඇති පරිවර්තනීය ප්රගතිය ඉදිරිපත් කළේය.
විනිසුරු ඉද්දවල මහතාගේ ප්රබල දේශනයට ජාත්යන්තර නියෝජිතයන්, රාජ්ය පාර්ශ්ව නියෝජිතයන් සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලස්ථානයේ සිටි නීති විශේෂඥයන්ගෙන් පුළුල් ප්රශංසාවක් හිමි විය. ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූලව, සමස්ත රාජ්ය පද්ධතියම ආවරණය වන ව්යුහාත්මක දූෂණ විරෝධී යාන්ත්රණ ක්රියාත්මක කිරීමේදී ශ්රී ලංකාව ක්රියාශීලී නායකත්වයක් දරන බව එම දේශනය මගින් නැවත තහවුරු විය.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංසදයේ පසුබිම
ගෝලීය දූෂණ විරෝධී ක්රියාමාර්ගවල මීළඟ අදියර හැඩගැස්වීම
2026 අගෝස්තු 31 සිට සැප්තැම්බර් 4 දක්වා වියානා ජාත්යන්තර මධ්යස්ථානයේ පැවැත්වෙන මෙම සැසිවාරයේදී, එක්සත් ජාතීන්ගේ ක්රියාත්මක කිරීමේ සමාලෝචන යාන්ත්රණයේ ක්රියාකාරීත්වය ඇගයීම සහ එහි දෙවැනි අදියර සඳහා සූදානම් වීම මෙන්ම, එක්සත් ජාතීන්ගේ දූෂණ විරෝධී සම්මුතියේ (UNCAC) III වන පරිච්ඡේදයට අදාළ ප්රධාන විධිවිධාන—අපරාධීකරණය සහ නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම—ඇගයීම සිදු කෙරේ.
ශ්රී ලංකාවේ ප්රතිසංස්කරණ පිළිබඳ දැක්ම
ජාත්යන්තර මට්ටමේ නියෝජිතයන් අමතමින් විනිසුරු ඉද්දාවල මහතා අවධාරණය කළේ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සමාලෝචන යාන්ත්රණය හුදෙක් නීති අනුකූලතාව පරීක්ෂා කිරීමේ ක්රියාවලියක් ලෙස නොව, සැබෑ ජාතික ප්රතිසංස්කරණ සහ ආයතනික පරිණාමය සඳහා උත්ප්රේරකයක් ලෙස ශ්රී ලංකාව සලකන බවයි.
“ශ්රී ලංකාව ක්රියාත්මක කිරීමේ සමාලෝචන යාන්ත්රණය හුදෙක් ඇගයීමේ ක්රියාවලියක් ලෙස නොව, ස්වයං-ආවර්ජනය, සම-රාජ්යයන්ගෙන් ඉගෙනීම, ආයතනික වැඩිදියුණු කිරීම සහ මැනිය හැකි ප්රතිසංස්කරණ සඳහා වැදගත් මෙවලමක් ලෙස සලකයි.”
— විනිසුරු නීල් ඉද්දාවල, CIABOC සභාපති
ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ
2023 අංක 9 දරන දූෂණ විරෝධී පනත
විනිසුරු ඉද්දාවල මහතා පෙන්වා දුන්නේ 2023 අංක 9 දරන දූෂණ විරෝධී පනත මගින් ශ්රී ලංකාවේ දූෂණ විරෝධී නීති රාමුව සම්පූර්ණයෙන්ම ප්රතිනිර්මාණය කර ඇති බවයි.
මෙම පනත පැරණි නීතිමය විධිවිධාන වෙනුවට හඳුන්වා දෙන ලද අතර 2023 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ක්රියාත්මක විය. එමගින් වර්තමාන ස්වාධීන කොමිෂන් සභාව 2024 ජනවාරි 1 වන දින ස්ථාපිත විය.
මෙම පනත මගින් පැරණි අල්ලස් පනත, 1994 අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභා පනත සහ 1975 වත්කම් හා බැරකම් ප්රකාශ කිරීමේ නීතිය අහෝසි කර ඒ වෙනුවට නව නීතිමය රාමුවක් හඳුන්වා දී ඇත.
නව කොමිෂන් සභාවේ කාර්යභාරය හුදෙක් අල්ලස් හා දූෂණ විමර්ශනය කිරීම සහ නඩු පැවරීම පමණක් නොවේ. එයට:
දූෂණ වැළැක්වීම
ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීම
මහජන දැනුවත් කිරීම
ජාත්යන්තර සහයෝගීතාව
දූෂණයට ගොදුරු විය හැකි නීති හා පද්ධති පරීක්ෂා කිරීම
ආයතනික උපදෙස් සහ ප්රතිසංස්කරණ
යන පුළුල් වගකීම්ද ඇතුළත් වේ.
නව නීතිය මගින් නවීන දූෂණ ක්රියාකාරකම් කිහිපයක්ද අපරාධ ලෙස පැහැදිලිව හඳුනාගෙන ඇත. ඒ අතර පෞද්ගලික අංශයේ අල්ලස් ලබාදීම, විදේශීය රාජ්ය නිලධාරීන්ට අල්ලස් ලබාදීම, බලපෑම් වෙළඳාම සහ ක්රීඩා ක්ෂේත්රයට අදාළ දූෂණ ක්රියා ඇතුළත් වේ.
ඩිජිටල්කරණයේ නව පියවර
මධ්යගත ඉලෙක්ට්රොනික වත්කම් ප්රකාශන සහ ක්රියාදාම නිරීක්ෂණය
දූෂණ අවදානම් අවම කිරීම සහ ආයතනික කාර්යක්ෂමතාව වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා තාක්ෂණය භාවිත කිරීමේදී ශ්රී ලංකාව ලබා ඇති ප්රගතිය සභාපතිවරයා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී.
2026 – මධ්යගත ඉලෙක්ට්රොනික වත්කම් හා බැරකම් ප්රකාශන
කඩදාසි මත සිදුකරන වත්කම් ප්රකාශ වෙනුවට හඳුන්වා දී ඇති ඩිජිටල් පද්ධතියකි. සැක සහිත වත්කම් සහ අසත්ය ප්රකාශ හඳුනාගැනීම සඳහා ඒකාබද්ධ සත්යාපන හැකියාවන් ද මෙහි අන්තර්ගත වේ.
2025 ඔක්තෝබර් – ඩිජිටල් නඩු ගොනු නිරීක්ෂණ සහ ක්රියාදාම කළමනාකරණ පද්ධතිය:
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ (UNDP) සහාය සහ ජපාන රජයේ අරමුදල් යටතේ සංවර්ධනය කර ඇති මෙම පද්ධතිය CIABOC තුළ අභ්යන්තර වගවීම, නඩු ක්රියාදාමය සහ කාලෝචිත වාර්තාකරණය වැඩිදියුණු කරයි.
වත්කම් ප්රතිසාධනය ශක්තිමත් කිරීම
2025 අංක 5 දරන අපරාධවලින් උපයාගත් ආදායම් පිළිබඳ පනත
2025 අංක 5 දරන අපරාධවලින් උපයාගත් ආදායම් පිළිබඳ පනත සම්මත කිරීම පිළිබඳවද විනිසුරු ඉද්දාවල මහතා පැහැදිලි කළේය.
ජාත්යන්තර සමාලෝචනවලදී මීට පෙර හඳුනාගෙන තිබූ වැදගත් නීතිමය හිඩැසක් මෙම පනත මගින් පියවා ඇත. අල්ලස්, මුදල් විශුද්ධිකරණය, මත්ද්රව්ය ජාවාරම සහ සංවිධානාත්මක අපරාධවලට සම්බන්ධ වත්කම් හඳුනාගැනීම, අත්හිටුවීම සහ නැවත අත්පත් කරගැනීම සඳහා ශක්තිමත් නීතිමය බලතල මෙම පනත මගින් ලබා දෙයි.
“මෙම නීති සම්පාදනය ශ්රී ලංකාවේ වත්කම් ප්රතිසාධන ව්යුහය ශක්තිමත් කිරීමේ සහ මීට පෙර UNCAC සමාලෝචන ක්රියාවලීන්හිදී තවදුරටත් සංවර්ධනය අවශ්ය බව හඳුනාගත් ක්ෂේත්රයක් ආමන්ත්රණය කිරීමේ වැදගත් පියවරකි.”
අනුකූලතාවයෙන් ඔබ්බට වූ දැක්ම
භූමියේදී දැකිය හැකි ප්රතිඵල
දේශීය දූෂණ විරෝධී රාමුව න්යායාත්මක නීතිමය අනුකූලතාවයකට පමණක් සීමා නොවී සැබෑ සහ මැනිය හැකි ප්රතිඵල ලබාදිය යුතු බව විනිසුරු ඉද්දාවල මහතා අවධාරණය කළේය.
ඔහු 2025–2029 ජාතික දූෂණ විරෝධී ක්රියාකාරී සැලැස්ම – “Towards Integrity” ක්රියාත්මක කිරීම, පළාත් පාලන ආයතන, පොලිස් සේවා සහ මූල්ය ක්ෂේත්රවල පුළුල් ධාරිතා සංවර්ධන වැඩසටහන් මෙන්ම ශ්රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්රවේශපත්ර නිකුත් කිරීමේ ක්රියාදාමය වැනි රාජ්ය පද්ධතිවල දූෂණ අවදානම් ඉවත් කිරීම සඳහා සිදුකරන සෘජු මැදිහත්වීම්ද සඳහන් කළේය.
අවසන් පණිවුඩය
විනිසුරු ඉද්දාවල මහතා සිය දේශනය අවසන් කරමින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සමාලෝචන යාන්ත්රණය සියලු රටවල ප්රායෝගික ප්රතිසංස්කරණ සඳහා බලවේගයක් බවට පත් කළ යුතු බවට අභියෝගයක් ඉදිරිපත් කළේය.
“ශ්රී ලංකාව සඳහා සාර්ථකත්වයේ සැබෑ මිනුම වන්නේ සම්මත කරන ලද නීති සංඛ්යාව, ස්ථාපිත කරන ලද ආයතන හෝ ආරම්භ කරන ලද පද්ධති සංඛ්යාව නොවේ. එය මෙම ප්රතිසංස්කරණ මගින් අඛණ්ඩතාව, වගවීම, මහජන විශ්වාසය සහ රාජ්ය සම්පත් ප්රතිසාධනය තුළ මැනිය හැකි වැඩිදියුණුවක් ඇති කරන්නේද යන්නයි.”
“සමාලෝචන යාන්ත්රණය ක්රියාත්මක කිරීම සමාලෝචනය කරන යාන්ත්රණයක් පමණක් නොව, ක්රියාත්මක කිරීම මෙහෙයවන, ප්රතිසංස්කරණ දිරිගන්වන සහ දූෂණයට එරෙහි සාමූහික ක්රියාමාර්ග ශක්තිමත් කරන යාන්ත්රණයක් බවට පත් කරමු.”
ගෝලීය බලපෑම
එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුවට සහභාගී වූ නියෝජිතයන් ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත ක්රියාකාරීත්වය ආවරණය කරන ප්රවේශය අගය කළහ. නීතිමය ප්රතිසංස්කරණවල සිට ඩිජිටල් ක්රියාත්මක කිරීම දක්වා ශ්රී ලංකාව සිදුකර ඇති පරිවර්තනය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ප්රායෝගික ආදර්ශයක් ලෙසද පෙන්වා දෙන ලදී.
වියානාහි ශ්රී ලංකා නියෝජිත පිරිසේ සහභාගීත්වය මගින් ජාත්යන්තර සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීම, UNODC සමඟ සමීපව කටයුතු කිරීම සහ විනිවිදභාවය, වගවීම හා නීතියේ ආධිපත්යය මත පදනම් වූ පරිසරයක් තහවුරු කිරීම සඳහා ශ්රී ලංකාවේ කැපවීම අවධාරණය කෙරේ.
ශ්රී ලංකාවේ ඔස්ට්රියා තානාපති සහ නිත්ය නියෝජිත දයානි මෙන්ඩිස් මහත්මියද ආරම්භක උත්සවයට සහභාගී වූවාය.
